Het Industriële Tijdperk bracht meer voort dan de stoommachine en machinale weefgetouwen; er ontstond ook een karakterlogische verandering.

Door de huidige overgang van het Industriële Tijdperk naar het Kennis en Innovatietijdperk is zich opnieuw een karakterologische verandering aan het voltrekken.

De rationalisering van de economie via moderne hulpmiddelen leert ons nauwelijks iets over de manier waarop de economie nu en in de toekomst in elkaar zit.

Dit komt omdat het conventionele economische denken geen verband meer houdt met de nieuwe onomkeerbare werkelijkheid in de 21ste eeuw.

Een van de belangrijkste oorzaken is dat meer en meer belangrijke veranderingen zich buiten de markt om afspelen. Om de economie weer bij het werkelijke leven te brengen zijn daarom, psychologische kennis, nieuwe inzichten, modellen, meetinstrumenten en indices noodzakelijk en moeten een aantal axioma`s worden herzien.

Wat tot nu toe aan onze aandacht is ontsnapt, is niet alleen een verandering in de deelneming aan de markt, maar belangrijker nog het gegeven dat we te maken hebben met de voltooiing van het hele historische proces dat tot de totstandkoming van de markt heeft geleid.

Dit keerpunt is wat zijn implicaties betreft dermate revolutionair en tegelijkertijd zo subtiel van aard, dat kapitalistische zowel als marxistische denkers, in beslag genomen door hun onderlinge twistgeschrijf, de kenmerken daarvan nauwelijks hebben waargenomen. Het past in geen enkele van hun theorieën en is daardoor voor hen onzichtbaar gebleven.

Minstens tienduizend jaar is de mens bezig geweest een wereldomvattend stelsel van ruilmogelijkheden (een markt) op te zetten. Sinds de start van het Industriële Tijdperk, is dit proces ongelooflijk versneld. In het Industriële Tijdperk is de wereld tot één grote markt omgetoverd.

Door op systematische wijze miljarden mensen aan elkaar te verbinden, zorgde de markt voor een wereld waarin niemand - individu noch natie of zelfs cultuur- het eigen lot in handen meer had. Het verspreidde een vulgair materialisme, samen met het geloof dat economische factoren en een economisch gerichte motivatie de fundamentele drijfveren waren van het menselijke bestaan. Het zorgde ervoor dat het leven beschouwd werd als een opeenvolging van contractuele transacties en voor een samenleving waarin werd gesproken over “huwelijkscontracten”en “sociale contracten”.

In de 21ste eeuw hebben we het Industriële Tijdperk achter ons gelaten en zijn we het Kennis- en Innovatietijdperk binnengetreden. Dit nieuwe tijdperk zal leiden tot de eerste “markt- vrije” beschaving uit de geschiedenis. Met ”marktvrij” (dus niet marktloos) wordt een beschaving bedoeld die een markt nodig heeft, maar niet langer in beslag wordt genomen door de noodzaak die structuur steeds verder uit te bouwen en te integreren. Dus een beschaving die zich op nieuwe dingen kan richten omdat die markt er al is.

Met de huiscomputer, een eigen website, zaad dat genetisch is afgestemd op gebruik in de stad of zelfs in het eigen appartement, met goedkope gereedschappen, bepaalde nieuwe materialen, lijmen en membramen, plus gratis adviezen via internet en telefoon, wordt een manier van leven mogelijk die harmonieuzer is, meer gevarieerd, minder monotoon, creatief gezien meer bevredigend en minder marktintensief dan de typisch industriële beschaving

Zoals niemand aan het begin van het Industriële Tijdperk had kunnen vermoeden hoezeer de groei van de markt het aanzien van de wereld op het gebied van techniek, politiek, godsdienst, kunst, het sociale leven, wetgeving, huwelijk en persoonlijkheidsontwikkeling zou veranderen, zo is het anno 2011 moeilijk voor ons om een idee te vormen van de lange- termijn effecten van het einde van een alles overheersende markt.

Toch zullen die merkbaar zijn in alle facetten van het leven. De marktopbouw had zijn prijs en zelfs in alleen economisch opzicht was die gigantisch hoog. Nu deze marktopbouw voltooid is, komt een enorme hoeveelheid energie, tijd en geld vrij voor andere zaken die de mens ten goede kunnen komen en tot een ongelimiteerd aantal veranderingen en vernieuwingen kunnen leiden.

Vandaag de dag staat er meer op het spel dan kapitalisme of socialisme, meer dan energie, voedsel, bevolkingsproblemen, kapitaal, grondstoffen en werkgelegenheid. Het gaat om de rol die de markt in ons leven speelt.

Overal zien we het industriële ethos van hard werken afnemen. Toch zijn het dezelfde mensen, die naar men zegt bij hun baas geen zin hebben om hard te werken, die zich in hun vrije tijd uitsloven; de badkamer betegelen, tapijten knopen, zich uitsloven voor een politieke partij, hun volkstuintje bijhouden, verhalen schrijven of de zolder opknappen. De markt is dan ook net zoveel psychosociale structuur als economische realiteit; het effect ervan stijgt in de toekomst ver boven de economie uit.


Riens Meijer is econoom gespecialiseerd in belangrijke maatschappelijke, internationale en politieke veranderingen.

Reacties  

 

#1 Ineke Hagens 22-11-2025 18:17

Beste Riens Meijer,
Met plezier heb ik uw verhaal “Huidig economisch denken mist elk verband met nieuwe werkelijkheid” gelezen…

De mensheid zal weer bij zichzelf moeten komen wil deze zich bewust worden van het niet zichtbare; een “nieuwe wereld” welke volgens heel andere structuren werkt, deze zijn er al en worden niet door de mensheid zelf bedacht. De mensheid zal moeten leren werken met de KENNIS en COMMUNICATIE die hij binnen krijgt. Ook deze zijn niet zichtbaar daar deze universeel verkregen wordt. Het is als de lucht die we inademen deze is niet zichtbaar maar is er wel. De kennis die bij ons binnen komt in de vorm van energie, zijn de bouwstenen die ons aangereikt worden. De Communicatie die op de zelfde manier bij ons binnen komt als de kennis, zorgt ervoor dat de kennis in een begrijpbare taal naar buiten toe gecommuniceerd kan worden. Door ons hier aan toe te geven ontstaat er een nieuwe gedachtegang onder de mensheid. Zodra de mensheid deze vorm van kennis en communicatie weet te gebruiken kan men succesvol tot innoveren overgaan. De mensheid maakt weer gebruik van, i.p.v. het op eigenhoutje handelen.

Met vriendelijke groeten,

Ineke Hagens

Quote

 

Ververs overzicht reacties
RSS feed voor reacties op dit bericht

Reageer

JComments