Humanisme en liberalisme gaan vaak samen als principe. Beide stellen de menselijke vrijheid, zelfbeschikking, onafhankelijke staat tegenover de kerk en ontplooiing van het individu voorop. Maar vind je deze uitgangspunten ook terug bij partijen die het woord vrijheid in de naam voeren? En zijn andere partijen misschien niet nog humanistischer/liberaler dan deze partijen?

Het Humanistisch Verbond heeft deze vraag beantwoord en de programma’s van de grotere politieke partijen onder een vergrootglas gelegd. Sinds kort is de Humanistische politieke meetlat te raadplegen. De toets gaat niet alleen over de voorkeuren van de VVD, PVV en D66 die of het woord vrijheid in de naam voeren of ronduit streven naar liberale politiek, nee de vergelijkingsmeetlat wordt ook langs de andere partijen gelegd voor welke ogenschijnlijk het liberale gedachtengoed niet op de voorgrond staat. Humanisten lopen uiteen wat betreft hun politieke voorkeur. Maar zij delen fundamentele waarden: vrijheid, gelijkwaardigheid, zelfbeschikking en verantwoordelijkheid. Op belangrijke humanistische thema’s laat de meetlat in één oogopslag de belangrijkste verschillen zien.

Met deze meetlat laat het HV zien vanuit welke visie op mens en samenleving politieke partijen hun standpunt bepalen. Het heeft een aantal terreinen gekozen, waar de kernwaarden van het humanisme onder druk staan. Zoals fundamentele vrijheden, een menselijke economie, een Europa van waarden én democratie, de scheiding van kerk en staat, gelijke rechten, duurzaamheid en medisch-ethische kwesties. Zo zie je dat bij de liberale VVD vrijheid en gelijkheid hoog scoren, maar krijgen vreemdelingen hier nauwelijks een kans. Wil je vrij beschikken over een zachte dood, dan is het vooral GroenLinks die dat mogelijk maakt door strafbaarstelling van hulp bij zelfdoding af te schaffen.

Boeiend
Humanisten koppelen individuele verantwoordelijkheid aan maatschappelijke verantwoordelijkheid. Een samenleving moet mensen de mogelijkheid geven zelf keuzes te maken, maar zij hebben ook een verantwoordelijkheid naar de samenleving.

Het is boeiend hoe je het humanistische gedachtengoed bij verschillende partijen terugziet. Het gaat om de samenhang tussen individuele en gezamenlijke verantwoordelijkheid. Die zie je maar bij enkele partijen terug. Dat zijn vooral GroenLinks, D66 en de PvdA. Zij scoren dan ook het hoogst op de meetlat. Met de CU en de SP deelt het HV de zorgzaamheid, maar bij hen scoort zelfbeschikking weer heel slecht.

De economische crisis en Europa zijn de belangrijkste verkiezingsthema’s. Humanisten kiezen hier voor de mens boven welk systeem dan ook. Is de mens onderdeel geworden van het doel 'economische groei', of moet de economie menselijke ontwikkeling en groei mogelijk maken? Is Europa een waardegemeenschap van seculiere idealen en echte democratie, of gaat het vooral om eigen belang en concurrentie met de rest van de wereld? De meetlat toont de verschillen.

Beïnvloeden
Waarom is er dan geen humanistische politieke partij? Het Humanistisch Verbond is een levensbeschouwelijke organisatie, die de politiek overstijgt. Het humanisme kan inspiratiebron zijn voor iedereen, ook voor politici. Wij proberen politieke partijen te beïnvloeden als zij standpunten innemen over hulp bij zelfdoding, privacy, duurzaamheid en vreemdelingenbeleid. De Humanistische politieke meetlat is hiervoor één van onze middelen.

Bron: Humanistisch Verbond