Stelt u zich eens voor. U bent projectontwikkelaar, met een plan om mooie huizen te gaan bouwen om de woningnood in Nederland aan te pakken. Alleen: u kunt geen geschikte grond vinden, omdat er nergens een perceel te krijgen is met het juiste bestemmingsplan. Als u het project bijna in de koelkast wil zetten komt er een telefoontje van de gemeente:

Ze hebben een stukje landbouwgrond aangekocht, het bestemmingsplan veranderd en bieden het perceel aan tegen 25 keer de oorspronkelijke prijs.

Dit is een gangbare gebeurtenis. Gemeenten benutten hun grondpolitiek op grote schaal om de kas te spekken, door het veranderen van bestemmingsplannen van grond die zij toevallig net hebben aangekocht, en deze proberen door te verkopen. Met deze praktijk maken gemeenten gebruik van hun machtspositie om zo private concurrenten [op de grondmarkt ] te slim af te zijn. Het is voor een bouwer immers illegaal om zijn huizen op landbouwgrond neer te zetten, zij zullen op zoek moeten gaan naar een perceel met het juiste bestemmingsplan waarvan de prijs gemiddeld 20 tot 25 keer hoger ligt.

Een gemeente die zijn macht aanwendt om de eigen bezittingen zo in waarde te vergroten, lijkt zich dus op zijn minst schuldig te maken aan concurrentievervalsing. Maar goed, het levert de gemeentekas in elk geval mooie bedragen op. Nietwaar?

Niet dus. Het Vakberaad Gemeentefinancien schat dat er een verlies van 3,2 miljard euro op de huidige grondposities zal worden geboekt. Gemeenschapsgeld. Dit leidt er zelfs toe dat 64 gemeenten, 15 procent van het totaal, in de financiele problemen terecht zal komen, zo stelt althans Gerber van Nijvendaal van overheidsadviesorgaan Rfv.

Deze twijfelachtige praktijk van de gemeenten zorgt voor grote problemen. Lokale besturen dachten hun eigen geldmachine gevonden te hebben, en hebben zich in hun koopwoede danig vergaloppeerd. Dat dit zijn impact gaat hebben op de budgetten, bestaande uit het belastinggeld van de burger, is evident. Veel gemeenten weigeren vooralsnog zelfs af te schrijven op hun grondposities, wat een vertekend beeld geeft. Dit is hoogst onverantwoordelijk.

De gemeenten moeten hun verlies nemen en hun mismanagement stopzetten. Ze zullen, net als een private partij dat zou moeten doen, eerlijk moeten zijn tegenover hun financiers, de inwoners van de steden en dorpen die hierdoor hard geraakt zullen worden. Verkoop de boel voorzover dat kan en ga je bezighouden met datgene waarvoor je bent gekozen in plaats van projectontwikkelaars dwarsbomen en gemeenschapsgeld verspelen.