• Gisteravond was ik te gast op een bijeenkomst van het Noorse fondsenhuis Skagen. De meeting werd gehouden in het historische West-Indisch huis. Een van de sprekers was de Zwitserse Dr. Marc Faber, beter bekend als Dr. Doom. Al bij de start van de sessie bleek de locatie interessant omdat hier de eerste bubbel uit de geschiedenis is ontstaan, de tulpenmanie.
    Tweet
    Lees meer...
  • Inleiding
    Naar aanleiding van mijn vorige artikel kreeg ik via de sociale media (reaguren onder een artikel is zo 2012) diverse berichten dat mijn stelling, dat Rutte het zo goed had gedaan met de inkomensafhankelijke zorgpremie, niet klopte. Hij was hiermee toch akkoord gegaan?

    Tweet
    Lees meer...
  • Het was me een roerig jaartje wel, dat 2012. Het was smullen voor iedereen die in politiek geïnteresseerd is, met briljante en genante momentjes.

    Eerst was er de wegloop / wegduik / wegkijk actie van Geert Wilders. Door-de-mand-valler numero uno. Grote bek, maar aanpakken? Durft niet als het moet. Nu neemt écht helemaal niemand hem meer serieus. Exit Wilders.

    Tweet
    Lees meer...
Het recht volledig (on)bedekt te zijn
Geschreven door Dimitri van Tienhoven  
maandag 25 juli 2011 13:28

In het gedoogakkoord is afgesproken dat er in Nederland een boerkaverbod zal komen. Volgens de ruimste schattingen dragen 500 vrouwen in ons land een boerka. Dat komt neer op ongeveer 0,1% van de islamitische vrouwen in Nederland.

Wat is het toch met die boerka? Boerka's belemmeren de elementaire communicatie. Wie wil participeren in de Nederlandse samenleving moet zich open opstellen. Dat de boerka in dat opzicht een ramp is, is evident. Maar dan nog: mogen we iemand die weloverwogen ervoor kiest niet te participeren in de Nederlandse samenleving daar wel van weerhouden? Het is in mijn ogen een van de vrijheden die we in een vrije samenleving behoren te hebben.

Overigens is het wat mij betreft geen punt van discussie dat een vrouw die zich door het dragen van een boerka diskwalificeert op de arbeidsmarkt geen enkele aanspraak op een uitkering moet hebben. Zij heeft immers haar werkloosheid aan haar eigen kledingkeuze te wijten en is derhalve vrijwillig werkloos.

Velen zien de boerka als vrouwenonderdrukking. Meestal wordt dit aangevoerd als argument vóór het boerkaverbod, maar het wordt ook wel als tegenargument gebruikt. Als we de boerka zouden verbieden immers, zouden vrouwen helemaal niet meer naar buiten mogen. De man, vader en broer van de vrouw in kwestie zouden gewoon de deur op slot draaien, en de vrouw zonder sleutel achterlaten in huis. Deze redenering gaat uit van het waandenkbeeld dat in de hoofden van vele (linkse en rechtse) Nederlanders zit dat de islamitische vrouw onderdrukt zou worden door de islamitische man.

Echter, van de vrouwen in Nederland zijn er slechts zeer weinigen die uit een cultuur stammen waar de boerka de norm is. Het merendeel van de vrouwen die een boerka dragen, kiest hier volledig zelfbewust voor. Het gaat zelfs vrij vaak om 'born again muslimas' die de boerka als extreme uiting van hun geloof dragen, en niet alleen omdat zij menen daarmee de 'ware islam' te volgen maar ook om een statement af te geven: ik heb maling aan integratie.

En zelfs áls een deel van de boerkadraagsters onder druk zou staan een boerka te dragen, zouden we dan de boerka om die reden geheel moeten verbieden? Me dunkt van niet. Er zijn vele vormen van drang en dwang maar die zouden niet moeten leiden tot een algeheel verbod op het dragen van het kledingstuk.

Ik ken wel jongeheren uit een bepaald milieu die van hun ouders niet in een t-shirt over straat mogen maar een polo of overhemd moeten dragen. Toch zal niemand de polo of het overhemd om die reden willen verbieden. Het argument vrouwenonderdrukking, zowel pro als contra het boerkaverbod, kan dus geheel buiten beschouwing worden gelaten.

Afgelopen weekend was er een minirelletje toen een PVV-medewerker boerkadraagsters tuig noemde. Boerka's geven aanstoot. Wat precies aanstoot geeft, zal per persoon verschillen. Voor de een is het het eerder genoemde denkbeeld van vrouwenonderdrukking, voor mij is het met name het feit dat het dragen van een boerka een provocatie is jegens onze Westerse beschaving. Het zal echter duidelijk zijn dat hetgeen aanstootgevend is, en de redenen daarachter, van zeer persoonlijke aard is.

Ik kan me bijvoorbeeld heel goed voorstellen dat gevluchte Cubanen enorme aanstoot zullen nemen aan t-shirts met Che Guevara. Toch is ook dat geen reden die t-shirts te verbieden. Naaktlopen op de openbare weg is verboden in ons land omdat het een schending van de goede zeden zou zijn. In onze samenleving stelt de overheid voorschriften ter bescherming van de openbare zeden. Naaktlopen is daar volgens de wetgever mee in strijd omdat het, hoewel subjectief, door zoveel mensen als aanstootgevend wordt ervaren dat het verboden mag worden. Ik vind dit, juist om het eerdergenoemde, een totaal verkeerde insteek.

In Amsterdam-West zal men islamitische vrouwen zonder hoofddoek aanstootgevend vinden, in Staphorst wellicht meisjes in strakke spijkerbroek of minirokje en ik ben zelf niet zo blij met uitingen die duidelijk behoren tot de subcultuur van de huizendieven - ook wel krakers genoemd - maar dat kan geen reden zijn deze uitingen dan maar te verbieden. Hetzelfde geldt voor naaktlopen.

De openbare weg is van ons allemaal. We mogen allemaal zijn zoals we zijn, en we mogen ons uiten zoals we ons willen uiten. Hoe zeer ik me er ook tot in het diepst van mijn vezels aan erger als een vrouw het nodig vindt om onze cultuur te provoceren door een boerka te dragen, ik wil het niet verbieden.

Vrijheid houdt in dat je mág provoceren en dat je jezelf zowel geheel bedekt als geheel onbedekt mag laten zien. Ik stel hierbij echter wel heel nadrukkelijk dat dit alleen geldt voor de openbare weg. Bedrijven en instellingen moeten de volledige vrijheid hebben boerka's uit hun ruimten te weren, al was het alleen maar vanwege het (subjectieve) gevoel van veiligheid voor personeel en bezoekers.

Dimitri van Tienhoven is Student rechtsgeleerdheid.

Tweet
 

Reacties  

 
#1 Piet Burgering 25-07-2026 13:56
Ben het in theorie volledig met je eens. Alleen het idee dat dikbuikige mannen slechts gekleed in witte sokken en sandalen over de openbare weg lopen doet me wat twijfelen over de praktische uitvoering.
Quote
 
 
#2 cb1601ej 25-07-2026 14:11
Helemaal mee eens, en heel goed dat een blog dat zich "Liberale media" noemt een stuk plaatste die DAAR van uit gaat, en niet slechts PVVD retoriek. :-P
Quote
 
 
#3 Niek Holtz@ppel 25-07-2026 15:17
Helemaal eens met Dimitri.
Quote
 
 
#4 Max Horn 25-07-2026 15:32
Volgens deze logica ga ik dan maar eens een hitlergroet in de openbare ruimte brengen. Naaktlopen mag toch niet, maar moet wel kunnen. Of is er een verschil tussen goede zeden en politieke correctheid?
Quote
 
 
#5 Niek Holtz@ppel 25-07-2026 15:38
Quoting Max Horn:
Volgens deze logica ga ik dan maar eens een hitlergroet in de openbare ruimte brengen. Naaktlopen mag toch niet, maar moet wel kunnen. Of is er een verschil tussen goede zeden en politieke correctheid?


Ook daar vind ik wat voor te zeggen. het brengen van de Romeinse groet kun je zien als een meningsuiting. Hetzelfde geldt voor het dragen van door de geschiedenis "besmette" symbolen zoals de Indiase Swastika.

Wel is het zo dat je, net zoals de vrouw in Burka, rechten op uitkeringen e.d. kunt verliezen als je jezelf willens en wetens in een marginale positie plaatst.
Quote
 
 
#6 Max Horn 25-07-2026 15:46
Quoting Niek Holtz@ppel:
Wel is het zo dat je, net zoals de vrouw in Burka, rechten op uitkeringen e.d. kunt verliezen als je jezelf willens en wetens in een marginale positie plaatst.

Lijkt me wat academisch allemaal, of op zijn minst problematisch. Moeten de scanderende supporters ook op hun uitkering gekort worden? En kan ik lekker de holocaust ontkennen omdat ik geen uitkering krijg en dus niets te vrezen heb?

Ik snap het punt wel, maar ik denk dat je toch een grens tussen vrijheid en cultuur moet durven te trekken. En als je als samenleving aan wetgeving doet, is er toch niets mis mee om vloeken, nudisme, racisme etc strafbaar te stellen.
Quote
 
 
#7 Piet Burgering 25-07-2026 16:02
@Max Met je eens dat er grenzen gesteld kunnen worden tussen vrijheid en cultuur. Daarbij wil ik wel aantekenen dat een goede kennis van de andere cultuur, tezamen met een "open mind" voorkomen dat er te pas en te onpas dingen worden verboden die "de boer niet kent".

Bij wijze van voorbeeld: bij Balmoral Castle (het zomerverblijf van het Britse koningshuis) staat een steen ter nagedachtenis van de gevallenen uit de 1e wereldoorlog. Bij een aantal namen uit India staat een omlijsting van Swastika's. Inmiddels heeft men er een bordje bijgezet met uitleg over de Swastika's uit India en het feit dat er geen verband is met de andere Swastika's. Wat mij betreft een prima voorbeeld van pragmatisch omgaan met andere culturen.
Quote
 
 
#8 Victor van der Sterren 25-07-2026 18:43
Dimitri, na je interessante artikel over wapenbezit is ook dit een prikkelend en gewaagd artikel. Gewaagd, omdat deze (overigens zeer liberale) opvatting in “rechtse” kring best nog wel eens taboe is. Je vormt hiermee het overtuigende bewijs dat liberalen buiten dogmatiek kunnen denken (hoewel ze dat helaas niet altijd doen).

Mocht het nog niet duidelijk zijn: ik ben het geheel met je eens. In de publieke ruimte mag men in principe dragen wat hij op zij wil, of niet dragen wat men niet wil. In een bedrijf of instelling ligt het inderdaad anders. Denk aan studenten die tijdens tentamens hun burka niet af willen leggen – dan wordt het wel heel makkelijk frauderen, als je niet kan of mag zien wie onder dat gewaad zit!

Wel heb ik een vraag voor je: hoe zit het met de identificatiepl icht? Ik vind dat een burkadraagster zich, desgevraagd door de politie, moet ‘onthullen’. Iedereen moet zich identificeren, en uitzonderingen op grond van religie lijken mij daarbij pervers. (zelfde reden waarom ik vind dat je ofwel hoofddoeken op pasfoto’s moet verbieden, ofwel alle hoofddeksel moet toestaan – gezien jouw artikel over petjes en hoofddoeken in de klas, neem ik aan dat je het daar met me eens bent?)

Even richting Max Horn, die hierboven zegt dat er best een grens tussen vrijheid en cultuur mag liggen: laten we, als we echt liberaal willen zijn, die grens bij *schade* leggen. Wat een ander niet objectief schaadt, mag nooit verboden worden. Vloeken en nudisme mag dus absoluut niet verboden worden, maar racisme wél.
Quote
 
 
#9 Roeland 25-07-2026 19:48
Een echt liberaal stuk, zo zie ik ze graag. Al vind ik de burka en wat het voorstelt verschrikkelijk , ik ben fel tegenstander van een algeheel verbod op de burka. Ik ben het echter ook met de auteur eens dat als iemand, vanwege de burka, minder kans op de arbeidsmarkt heeft de gevolgen voor deze persoon zelf moeten zijn en niet voor de samenleving.

De vergelijking met de hitler-groet, het scanderen van leuzen of het ontkennen van de holocaust lijkt mij niet op gaan. De persoon in kwestie wordt niet gekort op de uitkering om het feit dat deze een burka draagt of iets politiek incorrects uit, daar zou een waardeoordeel van de overheid uit blijken. Nee, de persoon zou gekort worden omdat deze er zelf voor kiest onaantrekkelijk te zijn op de arbeids-markt. Uitkeringen zijn er voor mensen die wegens tegenslag niet kunnen werken, niet voor mensen die wegens een persoonlijke keuze niet kunnen werken. Als er geen gegronde reden is waarom je niet kán werken, verdien je mi ook geen uitkering.

@Victor Ik zou ook graag zien dat alleen zaken die objectief schade bij anderen veroorzaken zouden worden verboden. Mi hoort de overheid geen waardeoordeel uit te spreken over wat mensen doen zolang het anderen niet schaadt.
Quote