Liberale Media - Nieuws, analyse e...

Op het ogenblik kent het hoger onderwijs een systeem waarbij de overheid bepaalt wat er wordt aangeboden, wat je mag studeren en wat je niet mag studeren. Het huidige systeem kent veel nadelen en kan daarom beter worden ingeruild voor een systeem met een sociaal leenstelsel waarbij de student de volledige kosten van een studie betaalt. Laat ik de voordelen een voor een bespreken.

Ten eerste geldt er voor veel studies een numerus fixus. Dit systeem van loting is oneerlijk, omdat iemand met een grotere motivatie en/of talent en daardoor grote kansen en grote toegevoegde waarde voor de samenleving, de kans heeft te worden uitgeloot. Dit systeem voor geneeskunde en tandartsen zorgt er bijvoorbeeld voor dat er al jaren een tekort is aan specialisten en tandartsen, met hoge tarieven als gevolg. Als de student zelf kan bepalen welke opleiding hij volgt, dan kan de overheid zich terugtrekken op dit gebied. Natuurlijk mogen universiteiten zelf hun toelatingseisen bepalen. Dat nu zeer gemotiveerde en getalenteerde jonge mensen niet hun droom werkelijkheid kunnen maken, is niet alleen negatief voor de individuen, maar ook voor de samenleving.

Het tweede argument is het grote aantal modestudies die volgens velen waardeloos zouden zijn en waar geen vraag naar zou bestaan. In mijn systeem is dit echter geen zorg meer van de overheid of van de belastingbetaler. Mensen kunnen zelf kiezen welke studie ze volgen en ze betalen er ook zelf voor. Men kan zelfs zonder problemen een volledige studie in het buitenland volgen, iets wat nu moeilijker, of bij onvermogende ouders, onmogelijk is.

Op het ogenblik is er de situatie dat artsen hier hun opleiding volgen op kosten van de overheid (de belastingbetaler) en erna in het buitenland gaan werken en daar belasting gaan betalen. Dit is een ongewenste situatie. In mijn systeem blijft de verplichting van terugbetaling van de lening bestaan ongeacht waar je gaat werken. Dit is mijn derde argument.

Momenteel mogen studenten (EU richtlijn) uit de EU niet meer collegegeld betalen dan Nederlandse studenten. Ons lage collegegeld zorgt voor een grote toestroom van buitenlandse studenten op kosten van de staat en dus u! Als de student zelf zijn volledige kosten betaalt, subsidiëren wij dus geen buitenlandse studenten die veelal later in het buitenland hun belasting gaan afdragen. Dit is het vierde voordeel.

Het vijfde is dat de belastingen flink omlaag kunnen. Hierdoor is terugbetalen een kleiner probleem dan het nu is met de hoge belastingdruk.

Voorwaarde voor dit alles is wel dat er een sociaal leenstelsel is waartoe iedereen toegang moet hebben, dus ook kinderen van ouders die misschien een slecht financieel trackrecord hebben. Ook moeten de volledige kosten van de studie, maar ook bijkomende kosten zoals levensonderhoud hier volledige uit betaald kunnen worden. Studenten kunnen er zelf voor kiezen al dan niet een bijbaan te nemen, waardoor de schuld in mindere of in vergrote mate zal toenemen. Studenten kunnen, als ze ervoor kiezen, weer een paar jaar 100% academisch bezig zijn in tegenstelling tot de huidige situatie. Dit is het zesde voordeel van mijn systeem. Natuurlijk dient er een kwijtscheldingsoptie te bestaan als iemand na een bepaald aantal jaren niet voldoende inkomen heeft kunnen verwerven om zijn schuld af te betalen. Een levenslange schuld is onwenselijk.

Wat is er mooier dan investeren in jezelf zonder dat de overheid beperkingen oplegt? Ik heb tijdens mijn studie ook een schuld opgebouwd en bij mij is nooit een seconde het idee opgekomen om dat een reden te laten zijn om niet te studeren. Al met al kent het sociale leenstelsel waarbij de student weliswaar de volledige kosten betaalt, veel voordelen, waardoor de student ook zijn vrijheid terugkrijgt.

Het zevende voordeel is dat er een gevarieerder aanbod zal ontstaan van opleidingen. Weg met de eenheidsworst van een door de overheid gereguleerde kwaliteit en prijs! Het grootste voordeel is misschien nog wel dat er geen vermaledijde langstudeerboete meer zal bestaan. Het kan dan ook niet anders dat Mark ‘kleine overheid’ Rutte blij zal zijn met mijn zeer liberale visie.