Liberale Media - Nieuws, analyse e...

“Those who cannot remember the past are condemned to repeat it.” - George Santayana, Life of Reason, 1905

Je zou denken dat de SP en GroenLinks, trots op hun rol als oppositiepartijen, het uitlekken van de prinsjesdagcijfers zouden aangrijpen om daar inhoudelijk op in te gaan.

Om alternatieven te bieden, en ook écht oppositie te voeren. Niets van dat alles. Men komt met een proefballonnetje over de gouden koets.

Daar staan schilderingen op die het kolonialisme – en impliciet de slavernij – verheerlijken. En dat moeten we niet willen met z’n allen! Tja. Dat klopt: imperialistische onderdrukking en slavenhandel zijn een kant van ons verleden waar we tegenwoordig niet trots meer op zijn. Maar de twee boze partijen stellen nu voor om de schilderingen op de koets uit te wissen.

Een vreemde stap. Als men zo kritisch is op het verleden van ons land, of althans op de minder mensvriendelijke kanten ervan, dan moet men toch juist confronteren? De zwarte bladzijden van de geschiedenis kan je niet uitwissen, en dat moet je ook niet willen.

Laatst ontstond er ook al zo’n relletje. Toen ging het over het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen, dat volgens een aantal politiek correcte denkers niet op z’n sokkel zou moeten terugkeren. Coen was namelijk geen held, maar een wrede moordenaar!

In mijn ogen was Coen vooral een mens, en daarbij een mens die leefde in een andere tijd dan de onze. Hij heeft goede dingen gedaan, maar ook slechte dingen. En sommige daden die men destijds nobel achtte, zien wij nu als bijzonder kwalijk. Sommige dingen die onze voorouders allemaal wel deden, keuren we nu af.

Moeten we daarom doen alsof het nooit gebeurd is? Nee. We moeten leren van het verleden, zodat we kunnen begrijpen wat we destijds deden, waarom we dat deden, wat we goed hebben gedaan, en waar we kwaad hebben aangericht.

Als we willen dat men de geschiedenis leert begrijpen, moeten we wellicht eens investeren in deugdelijk geschiedenisonderwijs. Dan kan iedereen op school leren wie Jan Pieterszoon Coen was, en hoe de wereld er uitzag toen hij leefde. Pas als we dat begrijpen, kunnen we over hem oordelen.

Hetzelfde gaat op voor het geheel van ons verleden, en daarmee ook voor de symbolen daarvan. Ze vertellen ons iets over de wereldbeschouwing van hun makers, en de gouden koets is een verhaal op zich. Een verhaal met zwarte bladzijden, zeker, maar een verhaal dat onvoltooid is als je die bladzijden er uit scheurt.

Willen we onze kinderen de waarheid vertellen, of liever een leuk klinkend doch inhoudsloos sprookje? Het valt op dat de mensen die vinden dat wij ons schuldig moeten voelen voor de daden van onze over-over-over-overgrootouders zélf heel graag de bewijzen van hun ‘misdaden’ willen uitwissen. Wellicht voelen zij zich zelf schuldig, en willen ze de confrontatie liever niet aangaan?

We schieten daar niets mee op. Het verleden verandert niet door een schildering van een koets te schrapen. Slechts onze kennis van het verleden – die neemt wéér een beetje af, totdat de politiek correcte mensen kunnen doen alsof alles koek en ei is, en het nooit anders is geweest. Als er al zwarte pagina’s in onze geschiedenis zijn, dan hebben zij die mooi schoongewassen!

Is het niet vreemd, dat mensen zo’n misplaatst schuldgevoel projecteren op de wereld om hen heen? We hoeven ons niet schuldig te voelen voor de daden van een ander, slechts voor onze eigen beslissingen. De keuze om het verleden te verdoezelen, lijkt mij niet één om trots op te zijn.

Laat de gouden koets dus voortbestaan, zoals de maker van die koets het voor ogen had, zodat ook toekomstige generaties dat kunnen zien en begrijpen. We kunnen misstanden uit het verleden namelijk niet goedmaken door alle herinneringen eraan uit te vlakken. Dat moeten we ook helemaal niet willen.

Wat we wel kunnen doen, en wat we ook zouden moeten doen, is kennis nemen van onze geschiedenis. Van de heldendaden, en van de schurkenstreken. Van de nobele overwinningen, en van de schandelijke nederlagen. Zodat we leren waar het ooit misging, en zodat het niet wéér misgaat. Scheur dus de zwarte pagina’s niet uit de geschiedenisboeken, maar lees ze juist grondig door – opdat er in het vervolg géén zwarte pagina’s meer bij zullen komen.