• Gisteravond was ik te gast op een bijeenkomst van het Noorse fondsenhuis Skagen. De meeting werd gehouden in het historische West-Indisch huis. Een van de sprekers was de Zwitserse Dr. Marc Faber, beter bekend als Dr. Doom. Al bij de start van de sessie bleek de locatie interessant omdat hier de eerste bubbel uit de geschiedenis is ontstaan, de tulpenmanie.
    Tweet
    Lees meer...
  • Inleiding
    Naar aanleiding van mijn vorige artikel kreeg ik via de sociale media (reaguren onder een artikel is zo 2012) diverse berichten dat mijn stelling, dat Rutte het zo goed had gedaan met de inkomensafhankelijke zorgpremie, niet klopte. Hij was hiermee toch akkoord gegaan?

    Tweet
    Lees meer...
  • Het was me een roerig jaartje wel, dat 2012. Het was smullen voor iedereen die in politiek geïnteresseerd is, met briljante en genante momentjes.

    Eerst was er de wegloop / wegduik / wegkijk actie van Geert Wilders. Door-de-mand-valler numero uno. Grote bek, maar aanpakken? Durft niet als het moet. Nu neemt écht helemaal niemand hem meer serieus. Exit Wilders.

    Tweet
    Lees meer...
Vrijheid van religie is overbodige onzin
Geschreven door Victor van der Sterren  
vrijdag 16 september 2026 12:00

We hebben de laatste tijd best wel wat discussies gehad over de mate waarin gelovige burgers hun geloof mogen uiten. In het bijzonder gaat het dan om de vele wettelijke uitzonderingsposities die er nu bestaan voor gelovigen.

Dingen die de burger doorgaans niet mag, maar die op grond van geloofsvrijheid opeens wél worden toegestaan.

Deze discussies tonen eigenlijk één ding aan: artikel 6 van de Grondwet wordt misbruikt om speciale rechten te verlenen aan gelovigen. Onverdoofd slachten mag niet, behalve als het vanwege je religie is. Je gezicht verhullen op straat mag niet, behalve als jij denkt dat god het zo wil. Op een paspoortfoto moeten je oren allebei zichtbaar zijn, behalve als je volgens je geloof een doek om je hoofd moet wikkelen. Gelovigen mogen zichzelf boven de wet plaatsen, en dat is absurd.

Het gaat mij er niet om dat de bovenstaande zaken subiet verboden moeten worden. Het knelpunt ligt er in dat ongelovigen iets niet mogen, en gelovigen het wél mogen. Dat is een antiliberaal beginsel, waar we vanaf moeten. Ofwel iedereen mag onverdoofd slachten, ofwel niemand. Ofwel iedereen mag z’n gezicht verhullen, ofwel niemand. Ofwel iedereen is verplicht z’n hoofddeksels af te zetten op een paspoortfoto, ofwel niemand.

Het probleem is dat gelovigen zich beroepen op de grondwettelijke vrijheid van religie, en daarmee een bijzondere positie verwerven. Zodra het ook maar lijkt alsof er kritiek komt op iets dat gelovigen ook doen, eisen ze al speciale behandeling. Afgelopen dagen werd er gesproken over besnijdenis bij jongetjes, en meteen stonden joden en moslims naast elkaar te roepen dat het hun eeuwenoude traditie is. Dat moet beschermd worden!

Dat moeten we toegeven: het verbroedert de gelovigen wel onderling, dat zesde artikel van de Grondwet. Helaas verenigt het ze in de naam van een kwalijk doel: het scheppen van ideologische apartheid. Want mocht de politiek ooit besluiten dat besnijdenis bij kleine jongetjes eigenlijk helemaal niet nodig is, dat het een vorm van kindermishandeling is, dat het niet zou mogen… dan zou de wet niet moeten gelden voor joden en moslims. Vinden de joden en de moslims.

Vanuit een liberaal standpunt is het simpel: iets zou alleen verboden mogen worden als het schade aanricht aan andere mensen. En als het dat doet, dan is religie geen excuus om het tóch te mogen. De vraag die we dus moeten stellen is wat méér schade aanricht: de daad (welke dan ook), of het verbod er op.

Dáár moet de discussie over gaan, en daarbij hebben we de vrijheid van religie niet nodig. Als een verbod een grotere inperking van de vrijheid der burgers is dan de daad die verboden wordt, dan hoort het verbod er niet te komen. Als de daad echter simpelweg schadelijk is voor anderen, dan moet het worden verboden, en dan ook gewoon voor iedereen.

Stel dus de vragen die er toe doen: Veroorzaakt de onverdoofde slacht een onacceptabele hoeveelheid toegevoegd leed voor het dier? Schept het verhullen van uw gezicht op straat een onaanvaardbaar risico voor uw medemens? Doet het iemand kwaad als uw oren niet zichtbaar zijn op uw paspoortfoto? Is het besnijden van een kind een inbreuk op het zelfbeschikkingsrecht?

Als het antwoord op één van die vragen ‘ja’ is, en dat wordt op democratische wijze besloten, dan dient er een verbod te komen. Voor iedereen. Als het antwoord ‘nee’ is, dan hoort het toegestaan te zijn. Oók voor iedereen. Of je gelovig bent of niet maakt gewoon geen zier uit. In een liberale samenleving horen we uit te gaan van het vrije individu, en hoort de staat slechts te waken tegen de schade die men elkaar kan berokkenen.

We hebben artikel 6 van de Grondwet dan ook helemaal niet nodig. Het is een overbodig stukje tekst, dat nu wordt toegepast om voor bepaalde groepen een status aparte te scheppen. Dat moet maar eens afgelopen zijn. De individuele mens is vrij om alles te doen waarmee hij anderen geen schade berokkent, maar dáár ligt dan ook de grens. Dat hoort te gelden voor iedereen die zich in dit land bevindt, gelovig of niet.

Tweet
 

Reacties  

 
#1 Roeland 16-09-2026 13:55
Het zal geen verrassing zijn dat ik het hier volledig mee eens ben. Jammer genoeg is dit een gevaarlijk standpunt om te hebben in het huidige conservatieve, politieke klimaat.

Het goede wat artikel 6 brengt, de vrijheid om een Godsdienst naar keuze te beoefenen wordt al door andere artikelen opgevangen. hierdoor dient artikel 6 alleen voor het slechte, het apart behandelen van mensen op grond van levensvisie. Erger nog, het plaatst mensen met een 'erkende' Godsdienst boven mensen zonder een dergelijke Godsdienst.
Quote
 
 
#2 Esther 16-09-2026 18:03
Ik schreef eerder al twee artikelen over dit onderwerp, met diametrale conclusie, 'Religie plaats mensen boven de wet' en 'De onvrijheid van godsdienstvrijh eid'

Het is juist een foutieve interpretatie van godsdienstvrijh eid die tot discriminatie leidt, niet de godsdienstvrijh eid zelf. Ik zie wel degelijk problemen bij het afschaffen van de godsdienstvrijh eid. Denk maar aan het pas recent opgeheven processieverbod , of de tendens om fysieke uitingen (dus geen meningen) zoals kruisjes of hoofddoekjes in het openbaar te willen verbieden. De godsdienstvrijh eid houdt echter niet in dat er gediscrimineerd mag worden.

"In principe moet iedereen de vrijheid kunnen hebben om openbaar en openlijk zijn of haar geloof te kunnen belijden en uitdragen zonder voor vervolging te hoeven vrezen: katholieke processies moeten bijvoorbeeld gewoon kunnen, net zoals het dragen van een hoofddoek op straat. Met uitzondering van een groep hardcore seculieren die alle religieuze uitingen tot achter de voordeur willen verbannen zal vrijwel iedereen het daarmee eens zijn. En dat is wat vrijheid van godsdienst inhoudt: vrij te zijn je geloof te belijden.

Wat het niet betekent is dat je vrij bent anderen zich te laten aanpassen aan je geloof. Wat het ook niet betekent is dat je je werk niet volledig uit hoeft te voeren of je niet aan afspraken hoeft te houden omdat je gelooft. Wat het niet betekent is dat je op een hoger plan staat omdat je gelooft, en dat de samenleving zich naar jou moet schikken. Wat het niet betekent is dat de wet niet meer voor jou geldt, omdat je gelooft."

dagelijksestandaard.nl/.../...

Godsdienstvrijh eid wordt, en niet alleen door gelovigen, echter op een hoger plan gezet bij het nemen van beslissingen. Een voorbeeld is dat D66-leden zich wel tegen onverdoofde slacht, maar niet tegen het verbod op de pelsdierhouderi j uitspraken:

dagelijksestandaard.nl/.../... eid

Ik denk dat godsdienstvrijh eid niet moet verdwijnen uit de grondwet, maar ruimer geinterpreteerd en verwoord moet worden zodat het niet alleen religieuzen vrijheid gunt, maar ook niet religieuzen. Alle levensopvatting en moeten immers gelijkwaardig zijn voor de wet.
Quote
 
 
#3 Esther 16-09-2026 18:04
De tweede link in bovenstaande reactie moet zijn:

dagelijksestandaard.nl/.../...
Quote