Liberale Media - Nieuws, analyse e...

Gisternacht was het tweede televisiedebat in de verkiezingsstrijd om het presidentschap van de Verenigde Staten tussen Obama en Romney. Het tweede televisiedebat was een zogeheten town hall, waarbij zwevende kiezers vragen stellen aan beide kandidaten, en vond plaats op de Hofstra Universiteit in Hampton, New York.

Na het zwakke optreden van President Obama in het eerste debat en de daaruit volgende opmars van Romney in de peilingen, lag de druk bij het tweede debat op Obama. Om zijn campagne weer op de rails te krijgen, zijn achterban te enthousiasmeren en de achterstand op Romney goed te maken, moest Obama een voortreffelijke indruk achterlaten op de 65 miljoen Amerikanen die naar het debat hebben gekeken. Obama heeft zich drie dagen voorbereid op dit voor hem doorslaggevende debat in Williamsburg, Virginia. Voorafgaand aan het debat blaakte de president van zelfvertrouwen. Dat was ook wel nodig na het fiasco van het eerste debat.

In het tweede debat heeft Amerika een hele andere Obama gezien dan in het eerste debat. Obama excelleerde in het tweede debat zoals nog niet vaak van hem gezien, zelfs niet in de confrontaties met John McCain in 2008. Obama was strijdvaardig, scherp en overtuigend. Hij liet duidelijk merken dat zijn presidentschap in dit debat op het spel stond. Ook bleek in dit debat dat hij zeer goed was voorbereid. Hij verdedigde zijn presidentschap met man en macht en vuurde een salvo aan politieke kritiekpunten af op zijn Republikeinse tegenstander. Obama voldeed aan de hoge verwachtingen die vooraf waren gewekt van zijn optreden in dit debat.

Romney daarentegen kon door zijn glansrijke overwinning in het eerste debat, wat hem een voorsprong in de race om het Witte Huis heeft bezorgd, niet anders dan tegenvallen in het tweede debat. Maar dat lag meer aan het sterke optreden van Obama dan aan zijn optreden deze keer. Romney wist van tevoren dat hij het niet weer zo makkelijk zou krijgen dan in het eerste debat. Dit laat onverlet dat Romney zich kranig verweerde tegen de aanvallen van Obama op zijn belastingplan, de hervormingen van de Amerikaanse welvaartsstaat en zijn bezuinigingsvoorstellen. Volgens Obama zijn deze plannen desastreus voor de middenklasse en blinken de plannen van Romney uit in vage abstracties omdat ze weinig concreet zijn. Romney slaagde erin de beroerde staat van dienst van Obama op de economie, het centrale thema in deze campagne, en de deplorabele staat van de overheidsfinanciën onder Obama’s leiderschap over het voetlicht te brengen.

In het tweede debat waren de confrontaties tussen beide kemphanen soms erg venijnig en vlijmscherp. Het debat kenmerkte zich, net als het debat tussen de vice-presidentskandidaten, door zijn felheid en zijn inhoudelijkheid. De messen waren geslepen door beide kandidaten. Het was duidelijk dat er in dit debat veel op het spel stond. Obama probeerde Romney af te spiegelen als een ultrarechtse aartsconservatief die er alleen is voor de allerrijkste. Romney zette Obama neer als een progressieve big spender die de economie kapot heeft belast en gereguleerd. Dat zijn klassieke verwijten die de Democraten en Republikeinen elkaar maken in de politieke arena.

De climax en the most defining moment van het tweede debat was de discussie over de moordaanslag op het consulaat in Libië, waarbij de ambassadeur en drie andere diplomaten hun leven verloren. In de nasleep van deze aanslag, die plaatsvond op 11 september, heeft het Witte Huis zich een week lang op het standpunt gesteld dat deze tragedie het gevolg was van de geweldadige reacties in het Midden Oosten op het youtubefilmpje ‘the innocence of muslims’, terwijl van protesten in Benghazi geen sprake was. Medewerkers van het Ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarden vorige week tijdens hoorzittingen in het Amerikaanse Congres dat het consulaat had gevraagd om extra beveiliging maar dat dit verzoek was afgewezen. De Republikeinen ruiken bloed en maken Obama sindsdien het verwijt dat hij heeft verzuimd om dit aan te merken als een terreuraanslag. Tijdens het debat maakte Romney Obama hetzelfde verwijt en voegde eraan toe dat het Witte Huis nog steeds beweert dat het een daad is van gewelddadig protest tegen dat youtubefilmpje.

Obama reageerde verbolgen in het debat. De emotie spatte van de televisieschermen af. Obama stelde dat hij in zijn toespraak in de Rose Garden van het Witte Huis weldegelijk had gesproken van een terreurdaad. Romney sprak dit tegen, waarna Obama zei tegen de debatleidster: ‘read the transcript’. Obama had in zijn toespraak inderdaad in algemene bewoordingen gesproken van een terreurdaad, waarbij niet expliciet werd verwezen naar de aanslag op het consulaat in Benghazi. De debatleidster corrigeerde Romney waarna de zaal in strijd met de regels begon te applaudisseren. Romney had zich vergist en dit werd pijnlijk afgestraft.

Dit onderwerp had de achilleshiel van Obama moeten zijn in het debat, maar door de vergissing van Romney werd het een winnend issue voor Obama. Tijdens deze discussie moest Romney erg naar juiste woorden zoeken, waardoor zijn aanval op Obama overtuigingskracht en venijn miste. Obama daarentegen was heel goed voorbereid en zijn verweer was krachtig en vertrouwenwekkend. In de nabeschouwingen op het debat wordt hier nog steeds heel veel aandacht aan besteed. Inmiddels is dit verworden tot het beslissende moment van dit debat. Hierdoor won Obama zeker het tweede debat.

Ook uit de peilingen bleek dat Obama dit debat had gewonnen. Bij CBS bleek uit de peiling dat 37% van de kijkers vond dat Obama het debat had gewonnen versus 30% die vonden dat Romney had gewonnen. 33% vond het een gelijkspel. Volgens een peiling van CNN bleek dat 46% van de kijkers vond dat Obama het debat had gewonnen tegen 39% voor Romney. Beide peilingen laten een winst van Obama zien van 7%. Dat staat in schril contrast tot de winst van Romney in het eerste debat van 52%. Daarnaast blijkt uit deze peiling dat Romney op dominante issues als de economie (58-40%), belastingen (51-44%), begrotingstekort (59-36%) en zelfs gezondheidszorg (49-46%) geschikter werd bevonden dan Obama. Bij de peiling van CBS wordt Romney de economie nog meer toevertrouwd dan Obama met 65-34%. Zelfs bij een focusgroep van het linksige MSNBC won Romney op het economische issue.

Door de bescheiden winst van Obama in het tweede debat - de verbale strijd tussen Obama en Romney ging redelijk gelijk op en de peilingen geven Obama maar een winst van 7% - zullen er naar alle waarschijnlijkheid slechts marginale electorale verschuivingen optreden als gevolg van dit debat. De communis opinio onder politieke wetenschappers is dat presidentiële debatten weinig effect hebben op de politieke voorkeur van kiezers. Deze stelling heeft een beetje aan waarde ingeboet door de opleving van Romney in nationale peilingen en peilingen van swingstates na het eerste televisiedebat. Maar dat geeft eerder het bijzondere van het eerste debat aan: het enorme contrast tussen Obama en Romney en de mega-overwinning van 52% in de peilingen. Daar is de overwinning van Obama te marginaal voor. Daarnaast geniet Romney nog altijd meer vertrouwen van de kiezer dan Obama op issues (zoals economie, belastingen en begrotingstekort) die er echt toe doen en weleens de doorslag zouden kunnen geven op 6 november. Een overwinning in het debat van Obama op basis van een marginaal issue als de Libiëkwestie moet dan worden gekwalificeerd als een pyrrusoverwinning. De verkiezingsstrijd om het Witte Huis blijft desondanks ontzettend spannend en zal naar alle waarschijnlijkheid beslist worden in de Buckeye State of Ohio.