Liberale Media - Nieuws, analyse e...

En opeens is-ie er weer: de Europese grondwet. Hadden we daar niet luidkeels 'nee' tegen gezegd? Daar staat mij iets van bij...

Maar hoe hard we ook protesteren, de politici hebben de vingers in de oren. Want nu er crisis is, pleiten ze meteen voor een nieuwe EU-grondwet, met nog meer macht voor Brussel.

Het idee komt van Guido Westerwelle, de Duitse minister van buitenlandse zaken. Hij wil graag “onofficieel” in gesprek met de leiders van andere lidstaten. Zijn doel is om alsnog een Grondwet voor de EU in te voeren, want het Verdrag van Lissabon is volgens hem nog niet ingrijpend genoeg. Dat laat meteen zijn hoe hij zich de hypothetische grondwet voorstelt: méér macht voor Brussel, minder soevereiniteit voor de lidstaten.

Dat geeft hij zelf ook aan. Zijn doel is om het nationalisme te bestrijden, en om de EU meer “slagkracht” te geven. Hij verpakt dat in een jasje van democratisering, maar zijn hele verhaal draait om het centrale idee dat Brussel meer macht nodig heeft. Kritiek op de EU is volgens hem gevaarlijk, en moet bestreden worden. Want het komt voort uit “nationalisme”. Kortom: wie baas in eigen land wil blijven, is bij Westerwelle aan het verkeerde adres.

Ik heb al eerder uiteengezet waarom deze neiging om méér politieke macht naar Brussel te trekken juist een grote bedreiging voor de vrijheid van de burger is, en waarom het tevens juist schadelijk is voor een gezonde Europese samenwerking. Voor dergelijke kritische argumenten is Westerwelle echter blind en doof. Kritiek op de EU, die voortkomt uit een liefde voor vrijheid en soevereiniteit, wordt door hem haastig weggezet als eng en bekrompen nationalisme.

Er kan weinig twijfel bestaan dat hij daarmee onder meer doelt op de referenda in Nederland en Frankrijk, die destijds overduidelijk de Europese grondwet verwierpen. Dat die grondwet er niet toch kwam, duidt Westerwelle als “spijtig”. Dat het Verdrag van Lissabon – eigenlijk hetzelfde document, alleen met wat minder franje – er alsnog werd doorgedrukt vindt hij een goede zaak, met als enige kanttekening dat een Grondwet “veel beter” was geweest.

Al met al kunnen we het met een flinke korrel zout nemen als deze man pleit voor een EU die democratischer is: hij heeft duidelijk erg weinig respect voor de democratische mening van het Nederlandse en het Franse volk. Dat blijkt te meer uit het feit dat hij nu een nieuwe EU-grondwet wil introduceren door in achterkamertjes te gaan bekokstoven met ministers van andere lidstaten.

Geen open proces, dus, maar een “onofficieel overleg” waar geen toeschouwers welkom zijn. Hij zal hier proberen om de andere regeringen aan zijn kant te krijgen, en om eventuele referenda te voorkomen. Dat zegt hij niet, maar uit zijn lofzang over het idee van een EU-grondwet en uit zijn kritiek op volksraadpleging blijkt duidelijk dat hij dat laatste deze keer liever zou voorkomen.

Minister Rosenthal geeft aan dat hij bereid is om naar het overleg van Westerwelle te gaan. Dat is een veeg teken. Als onze regering respect had voor de mening van het Nederlandse volk, dan zou Rosenthal simpelweg zeggen dat wij onze mening over zo'n grondwet in 2005 al hebben gegeven. Maar dat doet hij niet, hetgeen mij doet vermoeden dat de regering-Rutte over te halen is om het plan te steunen. Hoewel gedoogpartner PVV er niet voor te porren zal zijn, zullen D66, de PvdA en Groenlinks hun steun er waarschijnlijk wel aan verlenen.

De mogelijkheid is dus reëel aanwezig dat we, ondanks onze afwijzing, alsnog zullen worden opgescheept met een EU-grondwet. Zonder onze inspraak, zonder onze goedkeuring. Dat zegt meteen alles over de mooie woorden van Westerwelle over “democratisering” van de EU: het is gebakken lucht. Dit plan is er niet om onze inspraak te vergoten, dat beweert Westerwelle enkel om het te verkopen. Het eigenlijke doel is om de macht van Brussel uit te breiden, zodat de Europese volkeren juist niet meer geraadpleegd hoeven te worden.