Liberale Media - Nieuws, analyse e...

Dinsdagnacht is Barack Obama herkozen voor een tweede termijn als President van de Verenigde Staten van Amerika. Obama versloeg zijn Republikeinse tegenstrever Mitt Romney, oud-gouverneur van Massachussets met 50,5% (61 miljoen) tegen 47,9% (58 miljoen) van de stemmen. Obama won 332 van de 538 kiesmannen, Romney won er slechts 206. Om het electoral college te winnen zijn 270 kiesmannen nodig.

Mitt Romney deed het beter tegen Obama dan John McCain in 2008. Obama won toen met 52,9% van de stemmen (69,4 miljoen). McCain haalde toen tegen 45,7% (59,9 miljoen) van de stemmen. Obama won toen door Florida, Ohio, Virginia, North Carolina, New Mexico, Colorado, Indiana, Iowa en Nevada te winnen van McCain. In de presidentsverkiezingen van 2004 werden deze staten nog gewonnen door George Bush tegen Kerry. Romney won alleen North Carolina en Indiana terug van Obama.

Florida en Virginia
Aan het begin van de verkiezingsnacht leek het er nog op dat Romney Virginia zou winnen, de hele nacht heeft Romney daar een comfortabele voorsprong gehad en in de swing counties deed Romney het beduidend beter dan McCain in 2008. McCain verloor deze New Southern Swing State, wat altijd een Republikeinse zekerheid was, in 2008 met 6%. Uiteindelijk verloor Romney Virginia alsnog met 3% verschil. Florida was de hele avond een nek-aan-nek-race, waar Obama toch nog aan het langste eind trok met slechts 74.000 stemmen, 0,9% verschil. In 2008 won Obama van McCain met 2,8% verschil. De winst van Obama in de Sunshine State was toch wel een verrassing omdat Romney de laatste maand van de campagne, sinds de afgang van Obama in het eerste debat, steevast voorstond in de peilingen van Florida.

Ohio
Ohio was de derde belangrijke swingstate die Romney moest winnen om nog kans te maken op winst in het electoral college. Romney heeft gedurende de hele campagne op achterstand gestaan in de Buckeye State, een staat die zwaar bevochten is tussen de campagnes van Romney en Obama. Hier zijn tienduizenden radio- en televisiespotjes uitgezonden en heel veel grondtroepen van beide campagnes op pad gestuurd om de ‘eigen kiezers’ naar de stembus te krijgen. Hoewel Romney het veel beter deed dan McCain in 2008, die hier met 5% verschil verloor van Obama, was dit onvoldoende om het Obama echt lastig te maken. Obama won Ohio met 2,1% verschil, ongeveer 100.000 stemmen. Obama heeft in Ohio veel profijt gehad van de overheidssteun aan de autoindustrie. In de 15 counties waar zich autofabrieken bevinden won Obama met 14% verschil, in de andere 73 counties won Romney met 8% verschil. Door Romney’s verzet tegen de staatssteun van de auto-industrie heeft hij het minder goed gedaan onder blanke arbeiders.

Electoral College
In de andere swingstates - Colorado, Iowa, Wisconsin, New Hampshire en Nevada - won Obama met een aanzienlijk verschil van 5 a 6 procent. Zelfs al zou Romney Ohio, Florida en Virginia hebben gewonnen dan was hij nog maar tot 266 kiesmannen gekomen, te weinig om het electoral college te winnen. In de aanloop naar verkiezingsdag zagen de meeste voorspellingsmodellen van het electoral college er al niet rooskleurig uit voor Romney. De kans dat hij het electoral college zou winnen was erg klein. Nate Silver van Five Thirty Eight, een heel goed blog over de ratio van peilingen - zowel nationaal als per staat - had de kans dat Romney het electoral college zou winnen berekend op 9,1%. Silver weegt peilingen op basis van eerdere verkiezingsuitslagen en kijkt naar trends per peiling om de verkiezingsuitslag te voorspellen. In 2008 zat hij helemaal goed met zijn voorspelling, maar dat is ook niet zo heel moeilijk met zo’n grote voorsprong die iedereen van mijlenver aan zag komen. Ook bij deze presidentsverkiezing kon iedereen de winst van Obama op basis van de peilingen in de laatste twee weken wel zien aankomen.

Campagne
De verkiezingscampagne van 2012 zal niet de geschiedenis ingaan als heel inspirerend en visionair. De beide kemphanen hebben elkaar te vuur en te zwaard bestreden met hele negatieve en gemakzuchtige afbraakcampagnes. Romney probeerde de maatschappelijk ontevredenheid over de economie politiek uit te buiten en Obama schilderde Romney af als elitaire miljonair die het alleen maar goed voor had met de rijken.

Van een ‘choice between two futures’, waar Paul Ryan veelvuldig over sprak, is weinig terecht gekomen. Zowel Romney als Obama hebben weinig visie aan de dag gelegd op de Amerikaanse economie en samenleving. De kiezer weet nu heel goed waarom beide kandidaten niet deugen, maar wat ze zouden gaan doen in de Oval Office was minder duidelijk. Obama kwam vlak voor de verkiezingen pas met een glossy boekje maar dat kon toch echt niet doorgaan als beleidsagenda voor zijn tweede termijn. Romney had wel een 5-puntenplan voor de economie maar dat waren vooral talking points voor de campagne. Van een uitgewerkt plan met een gedegen analyse van de economische problemen van Amerika was geen sprake.

Beide kandidaten zeiden wel dat ze de fiscale problemen - het immense begrotingstekort en de enorme staatsschuld - zouden aanpakken, maar beiden gaven geen overtuigend antwoord op de vraag hoe ze dat dan zouden doen. Zo was het plan van Romney om de belastingen te verlagen totaal onverantwoord. Tijdens de debatten gaf hij ook geen duidelijkheid welke belastingprovisies hij zou schrappen en waar hij op zou bezuinigen. Obama bewees zijn kiezers ook geen grote dienst op budgettair gebied. Hij deed voorkomen alsof het begrotingstekort kon worden opgelost met belastingverhoging voor de rijkste Amerikanen, maar wilde niet aan de grote entitlements Social Security, Medicare en Medicaid komen. Eenieder die serieus werk wil maken van de federale begroting, voor wie het meer is dan een campagne talking point, ontkomt er niet aan om deze entitlements te hervormen. Deze drie federale programma’s zijn de belangrijkste oorzaak voor het ontsporen van de federale begroting. Hervormen van deze programma's gaat electoraal pijn doen. Dat wordt ook wel de third rail van de Amerikaanse politiek genoemd, electorale suïcide dus. Amerikanen houden net als Nederlanders ook van gratis bier: royale welvaartsarrangementen en lage belastingen. Die twee dingen gaan eigenlijk niet samen, het is het één of het ander. Tenminste, als men een verantwoorde begrotingspolitiek wil voeren. Het huidige begrotingstekort van bijna 9% is onhoudbaar, daar moet Obama serieus wat aan gaan doen in zijn tweede termijn.

Romney
De campagne van Romney is eigenlijk vanaf de Republikeinse voorverkiezingen tot aan het eerste televisiedebat uiterst moeizaam verlopen door een reeks aan blunders en het ontbreken van een aansprekende agenda. Ook het persoonlijk profiel van Romney heeft hem parten gespeeld. De Obamacampagne heeft hem geframed - daarbij geholpen door de onhandigheid van Romney zelf - als rijk, elitair, vervreemd van de gewone Amerikaan. Romney kwam niet heel warm en sympathiek over en het ontbrak hem aan authenticiteit. Zijn eigen achterban stond ook niet te springen van enthousiasme toen Romney in mei was verzekerd van de nominatie van de Republikeinse Partij voor het Presidentschap. Romney is het geworden bij gebrek aan beter. Het enthousiasme van Rechts Amerika voor Romney ontstond pas nadat Paul Ryan werd gekozen als zijn ‘running mate’ en na het eerste televisiedebat, toen Romney Obama te kijk zette voor miljoenen Amerikanen. Na dit debat en de enorme opleving in de peilingen, zowel nationaal als in de swingstates, leek het nog even spannend te worden maar na het derde debat ebde dit effect weer geleidelijk aan weg. De televisiedebatten waren zoals zo vaak geen gamechanger en zijn wederom niet van beslissende invloed geweest op de verkiezingsuitslag. Na het krachtige en overtuigende optreden van Obama als commander in chief tijdens de orkaan Sandy, waarbij Romney langs de kant passief en machteloos stond toe te kijken, liep Obama verder uit in de peilingen en leek de strijd om het presidentschap beslist, ook omdat Romney nooit echt zicht heeft gehad op 270 kiesmannen, de vereiste meerderheid in het electoral college.

Obama
Obama heeft de verkiezingen gewonnen in de swingstates door een uitstekend functionerende en goed gefinancierde campagneorganisatie, die er met radio- en televisiespotjes en een leger aan activisten in is geslaagd om zijn kiezers (vrouwen, latino’s, afro-Amerikanen, hoogopgeleiden en jongeren) in overweldigende hoeveelheden naar de stembus te krijgen. De campagneorganisatie van Obama was in zeer bekwame handen, die heel professioneel en systematisch te werk is gegaan in de swingstates. Het herstel van de economie, hoewel erg broos, heeft ook bijgedragen aan de opwaartse beweging van Obama’s approval ratings, een belangrijke indicator voor het vertrouwen van de Amerikanen in hun president, en de herverkiezing tot een tweede termijn als president.

Gisteren verscheen in de Volkskrant een goede analyse van de overwinning van Obama door Amerika-correspondent Arie Elshout. Elshout trekt de vergelijking met de herverkiezingscampagne van George Bush in 2004, die net als Obama zijn tegenstander neerzette als een rijke elitaire man en een windvaan die regelmatig van standpunt veranderde. Net als Bush is Obama er ook in geslaagd om de aandacht af te leiden van de deplorabele staat van de economie en te hameren op sociaal-culturele issues: voor Bush was dat het homohuwelijk, voor Obama vrouwenissues als abortus en voorbehoedsmiddelen. Obama heeft, net als Bush in 2004 met Kerry, enorm veel profijt gehad van de intensieve voorverkiezingsstrijd bij de Republikeinen, waardoor Romney gehavend uit de strijd kwam. Hierdoor had Obama, die geen tegenstander had in de Democratische Partij, een financieel voordeel ten opzichte van Romney, die heel veel geld moest uitgeven om de nominatiestrijd bij de Republikeinen te winnen.