• Gisteravond was ik te gast op een bijeenkomst van het Noorse fondsenhuis Skagen. De meeting werd gehouden in het historische West-Indisch huis. Een van de sprekers was de Zwitserse Dr. Marc Faber, beter bekend als Dr. Doom. Al bij de start van de sessie bleek de locatie interessant omdat hier de eerste bubbel uit de geschiedenis is ontstaan, de tulpenmanie.
    Tweet
    Lees meer...
  • Inleiding
    Naar aanleiding van mijn vorige artikel kreeg ik via de sociale media (reaguren onder een artikel is zo 2012) diverse berichten dat mijn stelling, dat Rutte het zo goed had gedaan met de inkomensafhankelijke zorgpremie, niet klopte. Hij was hiermee toch akkoord gegaan?

    Tweet
    Lees meer...
  • Het was me een roerig jaartje wel, dat 2012. Het was smullen voor iedereen die in politiek geïnteresseerd is, met briljante en genante momentjes.

    Eerst was er de wegloop / wegduik / wegkijk actie van Geert Wilders. Door-de-mand-valler numero uno. Grote bek, maar aanpakken? Durft niet als het moet. Nu neemt écht helemaal niemand hem meer serieus. Exit Wilders.

    Tweet
    Lees meer...
"Kiezersbedrog!"
Geschreven door Peter van Dijken  
zondag 28 oktober 2012 12:31

Het gevleugelde woord beheerst de media de afgelopen dagen. "Kiezersbedrog!" schreeuwen de kranten. "Kiezersbedrog!"gonst het gretig door de sociale media. De veroordelingen vliegen je om de oren, de ene extreme mening wordt al snel overvleugeld door de volgende nog extremere opinie. Iedereen schreeuwt om het hardst. Nuance is ver te zoeken.

De geruchten
Laten we eens kijken naar het "Kiezersbedrog". Rutte beloofde tijdens de verkiezingscampagne dat het behoud van de Hypotheekrenteaftrek (HRA) voor bestaande gevallen voor hem als topprioriteit gold. Geen breekpunt, geen belofte, maar topprioriteit.
Nu lijkt het erop dat de bestaande leningen wel aangepakt gaan worden. Het staat nog niet vast, uiteraard. De Telegraaf, bijvoorbeeld, is er zeker van, en kopt "Kiezersbedrog!" en roept dat de huizenbezitter definitief “DE KLOS!” Is. Het is van een beschamend hoog NIMBY gehalte. Het is reageren op speculaties, het is journalistiek van lik me vestje.

Het zijn geruchten. Het moet allemaal nog maar blijken. Maar stel, het is waar dat de HRA voor bestaande leningen wordt aangepakt. Is dat dan kiezersbedrog?

Nederland coalitieland

We wonen met z'n allen in Nederland, een coalitieland. Nederland kent een verdeeld politiek speelveld waardoor de kans uiterst klein is dat één partij de absolute meerderheid behaalt. Coalities van twee of meer partijen zijn nodig voor een meerderheid in de Tweede (en Eerste) Kamer. Waar partijen moeten samenwerken moeten compromissen worden gesloten. We moeten geven, we mogen nemen, en dat alles met de idee dat alle coalitiepartijen zich daar prettig bij voelen en bereid zijn het kabinetsbeleid voor een periode van 4 jaar te steunen. Gelukkig werkt het zo, het toont aan dat (de meeste) politici professionele rationele mensen zijn.

Door deze coalitiestructuur is het onmogelijk om alle punten, waar een partij voor staat, binnen te halen. Er moet vaak water bij de wijn worden gedaan. En dat brengt mij bij de ontmanteling van de stelling dat hier sprake is van “Kiezersbedrog!”.

“Kiezersbedrog!”
Stel dat het klopt wat de media beweren en de HRA voor bestaande leningen wordt inderdaad aangepakt. Er is sprake van het inleveren van 0,5% aftrek ingaande 2014.

Rutte stelde, zoals ik hierboven ook schreef, dat het behoud van de HRA voor bestaande gevallen voor hem een topprioriteit was. En hij heeft woord gehouden.

Volgens de media ziet het compromis er als volgt uit: de renteaftrek wordt over een periode van 28 jaar beperkt van 52% tot 38%. Dat is heel wat anders dan een veel sterkere afbouw van de HRA over 30 jaar waar niet alleen de PvdA maar ook andere partijen voor staan. Een coalitie zonder VVD, zonder Rutte, had een veel sterkere inperking van de HRA laten zien. Dat is een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid.

Rutte heeft dus woord gehouden: dit was en is topprioriteit voor hem en voor de VVD. Hij heeft een ijzersterk compromis gesloten. Een compromis dat, hoop ik, jarenlang stand houdt. Die topprioriteit heeft de huizenbezitter voor een sterke achteruitgang in koopkracht, door een verregaande beperking van de HRA, behoed. Het brengt ook zekerheid met zich mee. Dit is het, hier gaan we het de komende jaren mee doen.

Koopkracht
We hechten enorm aan de HRA omdat afschaffing daarvan onze koopkracht in gevaar brengt. Dat is voor velen de belangrijkste reden om de HRA in stand te houden. Nu gaat dit argument echter niet op.
Zoals ik hierboven stelde gaat de IB voor de 42% en 52% schaal waarschijnlijk fors naar beneden. Met misschien wel 3 of 4 procentpunten. Dat betekent een fors hoger netto inkomen.
Een kleine teruggang in de HRA compenseer je daar eenvoudig mee, dat stukje koopkrachtverlies is een fractie van de extra koopkracht door de IB maatregel.

Vaag

Wat wel vaag blijft, morgen of overmorgen zal dat wel ingevuld worden, is het totaalplaatje.

Stel: de HRA wordt in 28 jaar verlaagd tot 38%. En stel, de 42% schijf wordt in 2014 verlaagd tot 38%. In dat geval zal het grootste deel van de huizenbezitters nooit met de afname van de HRA - in verband met het stapsgewijs verlagen van de aftrekbaarheid - te maken krijgen. Immers, het maximum percentage HRA is dan gelijk aan de belastingschijf waarin ze zitten.

Die groep krijgt echter wel te maken met een ander effect van deze maatregel: de HRA zal wel dalen als gevolg van de daling van de IB heffing. De facto zal de HRA dus wel lager worden. Niet als gevolg van het compromis rondom de HRA, maar vanwege de algehele belastingverlagingen.

Niemand die zich daar druk om zal maken, lijkt mij.

- 0,5%

Ik keer nog even terug naar de 0,5% en speculeer nog even mee. Wat betekent die verlaging in de praktijk?
Stel, je ontvangt € 500,-- per maand terug. Dit betekent dan dat een renteteruggave van € 500,-- per maand nu vanaf 2014 € 497,50,-- per maand is. € 30,-- per jaar. € 300,-- over 10 jaar. Dat effect wordt eenvoudig ingehaald door inkomstenstijgingen en inflatie.

“Kiezersbedrog!”?
Is er sprake van “Kiezersbedrog!”? Deze week zullen we meer te weten komen. Tot zover - op basis van de nu rondzingende geruchten - is mijn antwoord op deze vraag luid en duidelijk: bullshit!

Tweet
 

Reacties  

 
#1 Alex Strengholt 28-10-2025 13:13
Ik krijg nog 1000 Euro van dhr Rutte.
Quote
 
 
#2 Patrick 28-10-2025 13:20
"Laten we eens kijken naar het "Kiezersbedrog". Rutte beloofde tijdens de verkiezingscamp agne dat het behoud van de Hypotheekrentea ftrek (HRA) voor bestaande gevallen voor hem als topprioriteit gold. Geen breekpunt, geen belofte, maar topprioriteit."

Hoewel ik het grotendeels met schrijver eens ben, vind ik dit deel van zijn betoog zwak. Volledig eens dat de VVD hier gewoon in coalitiebelang heeft moeten inleveren. Sterker nog, de VVD heeft moeten inzien dat de overgrote meerderheid op SGP, PVV en VVD na de HRA op de schop wilde. Ze hadden dus de keuze. Alsnog uit de coalitie vallen, (Een Den Uyltje doen als het ware) of inleveren. Dus de VVD had hier gewoon weinig keuze.

Rutte heeft inderdaad nooit gezegd dat de HRA een breekpunt is. Hoewel veel kiezers dat zo ws wel hebben opgevat, is dat feitelijk juist. Maar het argument dat het geen belofte was, vind ik zwak. Dat noem ik draaien. Het was wel degelijk een belofte, een belofte om er top prioriteit aan te geven. Als de schrijver dat had gezegd, dan waren we er al. Want die belofte op deze manier geformuleerd, laat al duidelijk zien dat er geen garanties gegeven kunnen worden, dus dat de belofte niet meer is dan een belofte om je uiterste best te doen.

Jammer dat de schrijver die uitleg die ik als D66'er zo zie, niet heeft gekozen. Want hij heeft met de strekking van het artikel verder gewoon hartstikke gelijk.
Quote
 
 
#3 Peter van Dijken 28-10-2025 13:22
@Alex: die € 1.000,-- zit ruim in de IB verlaging.
Quote
 
 
#4 Peter van Dijken 28-10-2025 13:24
@Patrick dat schrijf ik. Topprioriteit was het, topprioriteit bleef het, topprioriteit is het. Rutte heeft woord gehouden.
Quote
 
 
#5 Patrick 28-10-2025 13:30
Ja, dat zeg ik ook. Maar dan moet je niet zeggen dat het geen belofte was. Ik weet het, het lijkt knitpicking, maar het verzwakt je argument.

Een belofte impliceert namelijk niet per definitie dat de belover het ook kan waarmaken. U schrijft duidelijk 'Geen belofte'. Verder heel sterk betoog.

Overigens, voordat ik de hele VVD-community achter me aan krijg, ik vind het moedig en het enige juiste besluit van Rutte om de HRA op de schop te nemen. De kiezer heeft duidelijk aangegeven de coalitie VVD-PvdA te willen. Over rechts is nergens een meerderheid te behalen, over links is geen WERKBARE meerderheid te behalen, want daar zou D66 niet aan meewerken. Dus deze 2 partijen moeten het doen. Ik kan niet anders dan concluderen (los van de inhoud(!)) dat de PvdA en de VVD op dit moment constructief dus prima bezig zijn.
Quote
 
 
#6 wim koevoet 28-10-2025 23:35
Gretig verstoor ik dit waarschijnlijke D66-onderonsje. Een partij die inderdaad weinig problemen heeft met het breken van beloften, indachtig kroonjuwelen. Een partij die in haar naam D met een hoofdletter spelt, Europa predikt en gelijk lemmingen NL naar de EU-afgrond laat marcheren, het meest ondemocratische gedrocht van de laatste decennia.
Ik heb dus inderdaad niet op D66 of PvdA of andere eurofiele partijen gestemd maar op de VVD om maar een reden en dat is behoud van de HRA. Ik voorzag dat de partij(en) waarmee de VVD een coalitie zou(den) vormen een Nederlander als ik - 52 jaar, ambtenaar - op allerlei andere punten zou(den)gaan 'pakken'. Blijf dan tenminste met je grijpgrage EU-vingers van mijn HRA af, dacht ik.
En Rutte beloofde dat. Ettelijke keren.
En wat zien we nu? Hij levert zijn belofte in en in het vat zit verder voor mij dat ik 'soepel' kan worden ontslagen, dat mijn eventuele WW in een flits aan me voorbijtrekt, dat mijn salaris in de diepvriesstand blijft en mijn ziektekostentoe slag verdwijnt ook als sneeuw voor de zon.
Is het tegen die achtergrond nu echt zo moeilijk om te begrijpen dat je je dan genaaid voelt door de politiek en de VVD, waarop ik heb gestemd, voorop?
Quote
 
 
#7 Patrick 29-10-2025 00:26
Wim, de schrijver van dit stuk is prominent VVD-lid. Op de rest ga ik niet in, want dat heeft weinig met het stuk te maken.
Quote
 
 
#8 Roeland 30-10-2025 14:12
Ik ben geen PvdA of VVD stemmer, maar ik ben toch erg positief verrast over dit akkoord. Niet zozeer de inhoud, want daar valt nog wat op aan te merken (wmb zeker de visieloosheid op het gebied van onderwijs, onderzoek, innovatie en het softdrugs beleid), maar meer de bereidheid die Rutte en Samsom hebben getoond om er uit te komen. Men is er binnen enkele weken uitgekomen, heeft een gebalanceerd pakket neergelegd en het mooiste vind ik nog wel de eerlijkheid over wat de pijnpunten voor beide partijen zijn en waar ze juist wel trots op zijn. Dit tegenover de krampachtige vechtkabinetten en stilstand-kabinetten van de afgelopen decennia. Als het kabinet op dezelfde voet blijft doorgaan als dit begin, dan zie ik ze wel de rit uit zitten.

Ik zie echt niets terug van kiezersbedrog in dit akkoord, beide partijen zijn eerlijk over wat ze hebben moeten inleveren en wat ze hebben kunnen binnen halen. De mensen die hard "kiezersbedrog" roepen begrijpen óf niet wat een 'compromis' inhoudt of hebben puur uit eigen belang op een partij gestemd (denk bijv. VVD stemmen alleen om HRA) ipv. op het geheel pakket. Ook zou ik niet kunnen zeggen of in dit akkoord nu meer VVD of PvdA zit, het lijkt vrij gebalanceerd.
Quote
 
 
#9 wim koevoet 02-11-2025 23:07
De actuele feiten geven mij niet geheel ongelijk.
Quote