Liberale Media - Nieuws, analyse e...

Na het lezen van Atlas Shrugged, de controversiële roman van Ayn Rand, ben ik een nog gelukkiger mens geworden. Wederom zijn er allerlei puzzelstukjes van mijn visie op mens en maatschappij op hun plek gevallen. Ayn Rand schreef Atlas Shrugged in 1957. De inhoud daarvan alsmede de filosofische grondslag op basis waarvan zij deze roman schreef, is nu net zo actueel als toen.

Zowel toen als nu leven we - inmiddels tegen beter weten in - naar de idee dat collectivisme, maakbaarheid en parasitair gedrag werkbare concepten zijn. In 1957 was het de utopie van de USSR waartegen Rand ten strijde trok. Nu zijn het de tendensen naar een door bureaucraten geleid EUSSR waartegen de inzichten uit het boek ageren. De actualiteit van Atlas Shrugged zit in de aanvaarding van het feit dat uitsluitend ondernemerschap en productieve arbeid dé basis vormen van welvaart en de vooruitgang van mensen en samenlevingen. Iets voor niets bestaat immers in onze wereld niet.

Alles waarmee wij zijn omringd is de vrucht van de productieve of intellectuele arbeid van onszelf en die van anderen. Alleen de zon gaat bij ons voor niets op. Ayn Rand maakt dit begrijpelijk door de ondernemers in haar boek in staking te laten gaan. Zij en hun industrieën verdwijnen langzaam maar zeker uit de samenleving onder het motto “Als u meent het allemaal beter te weten en te kunnen, dan maken wij gaarne plaats voor u; dames en heren u heeft de dansvloer…” Politici, ambtenaren, academici, werknemers en burgers daarmee in volstrekte verwarring, armoede en chaos achterlatende. Dat was de situatie in de Sovjet-Unie in de jaren vijftig waartegen Rand zich verzette en dat is de situatie waarin de Westerse markteconomieën heden ten dage terecht zijn gekomen.

We ervaren constant de consequenties van betutteling en centrale planning van onze economieën. Maar hoe meer wet- en regelgeving, hoe meer belastingen, hoe meer ondernemerschap wordt verstikt en hoe minder ruimte er is voor welvaartscreatie. Ik zie dat de tweedeling in onze samenleving tussen wat ik noem de lineairen, de oude machtsstructuren, met hun top-down benadering en de circulairen met hun bottom-up visie, steeds manifester wordt. We moeten daar dan ook wat mee.

De veranderende tijdgeest maakt dat ieder individu voor de keuze wordt gesteld volgens welk idee hij zijn of haar leven wil inrichten. Kort door de bocht gaat het om de keuze tussen leven in een systeem gebaseerd op de politieke deugd dat parasiteren op de reële arbeidsinspanningen van anderen de normaalste zaak van de wereld is of leven in een systeem dat ‘het handen uit de mouwen steken’, ‘niet bij de pakken neerzitten’ en dus verantwoordelijkheidsbesef beloont. Wat mij betreft behoort de top-down benadering tot de oude wereld, terwijl de verbinding van onderaf gebaseerd op waarden als gelijkwaardigheid, samenredzaamheid en zelforganisatie, de progressieve beweging in de wereld is.

In mijn lezingen maak ik het verschil duidelijk door het noemen van tegenstellingen tussen beide systemen. Het gaat om het verschil tussen Rationeel en Emotioneel, Empirisch en Intuïtief, Denkwereld en Gevoelswereld, Overleven en Leven, Moeizaam en Moeiteloos, Wantrouwen en Vertrouwen, Status en Authenticiteit, Buitenkant en Binnenkant, Bail-out en Bail-in, Materie en Innerlijke Wijsheid, Verborgen en Transparant en tot slot tussen Confectie en Maatwerk. Anderzijds, Who is John Galt?