De toekomst van de PvdA

Ik draag de Partij van de Arbeid een warm hart toe. Ik mag dan zo blauw zien als een gewurgde vinvis: het is niet voor niets dat al mijn vriendinnen sociaaldemocraten waren.

Want waar het verstand soms plaats moet maken voor emoties kun je niet ontkennen dat het merendeel van de partijleden een groot hart hebben.

Daar komt bij dat ik prettige herinneringen koester aan de Paarse jaren.

Ik zie graag nog eens een coalitie met een evenwichtige machtsverdeling tussen links en rechts ontstaan waarbij conservatief Nederland in het stof mag bijten. Liefst bestaande uit zo min mogelijk partijen om instabiliteit tegen te gaan.

Voorlopig is dit weinig realistisch. De PvdA staat er sinds de Tweede Kamerverkiezingen niet goed voor in de peilingen. Hoewel de afgelopen maand iets van herstel heeft laten zien, is de algemene trend neerwaarts.

De PvdA is een vleugelpartij. Er is een links-conservatieve, tegen de SP aan schurende vleugel èn een meer progressieve vleugel die meer opheeft met GroenLinks of zelfs D66. De verhoudingen zijn ongeveer hetzelfde als bij die andere vleugelpartij op rechts. Vleugelpartijen zijn historisch gezien in staat om op maatschappelijke veranderingen in te springen. Wanneer de omstandigheden erom vragen kan een andere stroming binnen de partij de weg uitstippelen. Dit werkte voor de PvdA onder Den Uyl, Kok en Bos en voor de VVD onder Wiegel, tijdelijk onder Zalm en onlangs ook onder Rutte.

Anders dan bij de VVD ontbreekt het bij de PvdA aan leiderschap dat de twee vleugels bindt. Er is wel een weinig ambitieus doel geformuleerd: het voorkomen van een rechtse meerderheid in de Eerste Kamer. De vraag is wat dat de partij, en haar kiezers na de Provinciale Statenverkiezingen moet brengen. Want wanneer de verkiezingsretoriek opdroogt, blijft er een partij over waarbij zowel Hamer als Cohen in de Kamer zitten. Gezien de fricties die er begin vorig jaar binnen de partij waren, is dat vragen om gedonder.

De partij heeft geen goed verhaal en mist een pakkend en samenbindend sociaaldemocratisch geluid. Ook is er geen leider die een slecht verhaal goed kan brengen zoals bij de SP of de PVV wel het geval is. Voorlopig manifesteert de partij zich voornamelijk als protestpartij.

“Stem nee. Stem PvdA.” Zo lijkt het motto. De partij is tegen verschuivingen in de onderwijsbegroting en bezuinigingen op defensie en de cultuursector. En dat terwijl ze op twee van deze terreinen aanvankelijk ingrepen wilde die verder gaan dan de huidige. De Partij is toch weer tegen een nieuwe missie in Afghanistan. En vooral is de PvdA natuurlijk tegen het rechtse kabinet. De partij was kritisch over de uitgestoken hand van Rutte maar lijkt er ook helemaal niet naar op zoek. Dat belooft weinig goeds voor toekomstige samenwerking.

Ook Diederik Samsom kwam gisteren in Uitgesproken WNL niet verder dan vertellen wat hij niet wil: “Een land waarin je postcode je toekomst bepaalt”. Nog zo’n dooddoener: “geen afhankelijkheid van autoritaire oliesjeiks", etc. etc. Er is niets dat de PvdA onderscheidt binnen het uitermate gefragmenteerde linkse speelveld.

De komende maand wordt cruciaal. Als de oppositie het kabinet van een meerderheid in de Eerste Kamer weet te onthouden, al is het maar met één zetel, dan zal de PvdA de overwinning kraaien. Maar wat nu als dit niet lukt?

Nieuw leiderschap, frisse koppen en een ècht pakkend sociaaldemocratisch geluid is dan wat de PvdA kan helpen. Dat en misschien een nieuwe naam. De huidige dekt de lading eigenlijk al jaren niet meer.

__________________
foto Ahmed Marcouch uit Z+W, Ram van Meel